SEVESO / BEKRA MÜHENDİSLİĞİ

Çöken Toz ve PM10/PM2.5
Yayılım Modellemesi (AERMOD)

Hafriyat, malzeme depolama, kırma-eleme ve taşıma yollarından kalkan çöken tozun ve PM10/PM2.5 partiküllerinin çevrede nereye, ne kadar ulaştığını; ÇED ve izin süreçlerinde Bakanlıkça esas alınan AERMOD modeliyle harita üzerinde bilimsel olarak ortaya koyuyoruz.

Hizmetin Tanımı ve Mevzuat Dayanağı

AERMOD, ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından geliştirilen ve ülkemizde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ÇED ile izin süreçlerinde esas alınan resmi bir hava kalitesi dağılım modelidir. En sık ihtiyaç duyulan uygulama, baca dışı (açık kaynaklı) toz emisyonlarının modellenmesidir: hafriyat ve kazı, açık malzeme/yığma depolama, kırma-eleme tesisleri, beton-asfalt santralleri ve stabilize taşıma yollarından kalkan çöken toz (partikül) ve PM10/PM2.5 yayılımı. Model; bu alansal ve hacimsel toz kaynaklarının emisyon değerleri ile bölgesel meteorolojik verilerin (rüzgar hızı ve yönü, sıcaklık, kararlılık sınıfı vb.) girilmesiyle çalışır ve tesis çevresinde partikül konsantrasyonlarının saatlik, günlük ve yıllık yer seviyesi değerlerini haritalandırarak sınır değerlere uyumu ortaya koyar. Baca kaynaklı gaz kirleticiler (SO2, NOx, CO) bulunan tesislerde bunlar da aynı model içinde değerlendirilebilir. Uygulama, Bakanlığın Hava Kalitesi Dağılım Modeli Kılavuzu ve ilgili hava kalitesi mevzuatı çerçevesinde yürütülür.

Kimler İçin

Çöken toz ve PM modellemesi, özellikle toz emisyonu belirgin olan projelerin ÇED ve izin süreçlerinde en sık talep edilen çalışmalardan biridir. Madencilik ve maden ocakları, taş ocağı ve agrega tesisleri, kırma-eleme tesisleri, hazır beton ve asfalt santralleri, hafriyat ve altyapı-inşaat projeleri, açık depolama sahaları ve büyük saha çalışmaları bu modellemenin öncelikli muhatabıdır. Baca kaynaklı emisyonu bulunan enerji, çimento, metal ve kimya tesisleri için de gaz ve partikül kirleticiler aynı çalışmada değerlendirilebilir.

Süreç Adımları

  1. 1Kaynak Envanteri: Tozun kalktığı tüm alansal ve hacimsel kaynaklar (hafriyat alanları, depolama yığınları, kırma-eleme üniteleri, taşıma yolları) ve varsa baca kaynakları; konum, alan ve emisyon değerleriyle derlenir.
  2. 2Meteorolojik Veri Temini: Bölgeye ait resmi meteorolojik veriler (rüzgar, sıcaklık, kararlılık) ilgili kurumdan temin edilerek modele hazırlanır.
  3. 3Arazi ve Alıcı Ağı Tanımı: Tesis çevresindeki topografya ve yerleşim, sayısal arazi verileriyle tanımlanır; konsantrasyonların hesaplanacağı alıcı noktaları ağı kurulur.
  4. 4Model Çalıştırma: AERMOD ile çöken toz, PM10/PM2.5 ve varsa gaz kirleticilerin saatlik, günlük ve yıllık yer seviyesi konsantrasyonları hesaplanır.
  5. 5Değerlendirme ve Raporlama: Sonuçlar hava kalitesi sınır değerleriyle karşılaştırılır, konsantrasyon dağılım haritaları ve rapor hazırlanır.

Süreçte Hazırlanan Belgeler

Emisyon kaynak envanteri, model girdi dosyaları, kirletici bazında yer seviyesi konsantrasyon dağılım haritaları ve sınır değerlerle karşılaştırmayı içeren hava kalitesi modelleme raporu. Rapor formatı ve içeriği, başvurulan sürecin (ÇED / izin) ve Bakanlık kılavuzunun gereklerine göre düzenlenir.

Neden Önemli

Hava kalitesi dağılım modellemesi, ÇED ve izin başvurularının teknik olarak değerlendirilebilmesi için gereken temel çıktılardan biridir; eksik ya da hatalı bir modelleme, sürecin gecikmesine veya başvurunun tamamlanamamasına yol açabilir. Doğru kurgulanmış bir AERMOD çalışması ise tesisin çevresel etkisini savunulabilir bir mühendislik temeline oturtur ve sınır değerlere uyumu şeffaf biçimde ortaya koyar.

Sıkça Sorulan Sorular

AERMOD, Bakanlığın Hava Kalitesi Dağılım Modeli Kılavuzu kapsamında ÇED ve izin süreçlerinde hava kalitesi modellemesi için esas alınan resmi modeldir. Bacalı emisyon kaynağı bulunan tesislerin başvurularında bu modelleme beklenir.
Başlıca iki grup veri gerekir: emisyon kaynağı bilgileri (çöken toz için faaliyet alanları, malzeme miktarları, taşıma yolu uzunlukları; baca varsa yükseklik, çap, debi) ve bölgeye ait resmi meteorolojik veriler (rüzgar hızı/yönü, sıcaklık, atmosferik kararlılık). Ayrıca proje çevresinin topografya ve yerleşim bilgileri modele tanımlanır.
En sık modellenen parametreler çöken toz ve PM10/PM2.5 partikülleridir; baca kaynaklı gaz emisyonu bulunan tesislerde ayrıca SO2, NOx, CO gibi kirleticiler de değerlendirilebilir. Hangi parametrelerin ele alınacağı, projenin emisyon profiline ve ilgili mevzuattaki sınır değerlere göre belirlenir.

Bu süreci sizin için yönetelim.

Kapsam değerlendirmesinden belge teslimine kadar tüm adımları uzman kadromuz ve akredite laboratuvarımızla yürütüyoruz.

Teklif Alın +90 282 651 46 50

İlgili Hizmetler

Çevre Laboratuvarı Hizmetleri ÇED Raporu Çevre İzin ve Lisans